Savaş, plastik sektörünü derinden etkiliyor
ABD ile İran arasında yaşanan savaşın küresel enerji ve hammadde piyasaları üzerindeki etkileri giderek belirginleşmektedir. Plastik ambalaj sektörü ise petrol ve petro-kimya türevli hammaddelere dayalı yapısı nedeniyle bu gelişmelerden en hızlı etkilenen sektörlerin başında gelmektedir.
Bursa Plastik Ambalaj Sanayicileri Derneği Başkanı Kağan Yeşil, yaptığı değerlendirmede jeopolitik gerilimin özellikle üretim maliyetleri, lojistik süreçleri ve istihdam üzerinde önemli sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
BURPAS Başkanı Kağan Yeşil’in yaptığı açıklamaya kamuoyunun bilgisine sunuyoruz.
Amerika-İran savaşının küresel enerji ve petrokimya piyasalarında yarattığı kaosun Türkiye plastik sektörünü doğrudan vurduğunu büyük bir endişeyle gözlemliyoruz. Savaşın başlamasıyla birlikte Hürmüz Boğazı’ndaki nakliye trafiğinin felç olması, petrol fiyatlarının hızla 100 dolar/varilin üzerine çıkması ve Orta Doğu petrokimya ihracatının durma noktasına gelmesi, sektörümüzün temel taşlarını sarsmıştır.
Plastik ambalaj üreticileri başta olmak üzere, hammadde olarak polietilen (PE), polipropilen (PP), PET ve diğer petrokimyasalları kullanan tüm firmalarımız ağır bir darbe almaktadır.
Üretim maliyetlerindeki artış kabul edilemez boyutlara ulaşmıştır
Savaşın ilk haftalarından itibaren petrol ve türevleri fiyatlarındaki %60’ın üzerindeki sıçrama, plastik hammadde maliyetlerini aynı oranda yükseltmiştir. Bugün bir ton PE granülün maliyeti önceki seviyelerin neredeyse iki katına çıkmıştır. Bu durum, Bursa’da faaliyet gösteren yüzlerce ambalaj üreticisinin rekabet gücünü yok etmekte, ihaleli kamu projelerinde sabit fiyatla çalışan firmalarımızı iflas riskiyle karşı karşıya bırakmaktadır. Maliyet artışı doğrudan son ürüne yansımakta; su şişesi, gıda ambalajı, tarım filmi gibi temel ürünlerde bile %25-30’luk fiyat artışları yaşanmaktadır.
Lojistik zincirimiz tamamen çökmek üzere
Hürmüz Boğazı üzerinden gelen Orta Doğu hammaddelerinin sevkiyatı durmuş, alternatif rotalar (Afrika çevresi) nedeniyle navlun maliyetleri ve sigorta primleri katlanmıştır. Yakıt fiyatlarındaki yükseliş, karayolu ve denizyolu taşımacılığını da vurmuştur. Bursa'daki fabrikalarımız hammadde tedarikinde gecikmeler yaşamakta, stoklar tükenmekte ve üretim hatları durma riskiyle yüz yüzedir. Bu lojistik kriz, sadece maliyetleri değil, teslimat sürelerini de uzatmakta ve ihracat siparişlerimizi tehlikeye atmaktadır.
İstihdam üzerindeki tehdit ise en büyük kaygımızdır
Sektörümüz Bursa’da on binlerce doğrudan ve dolaylı istihdam sağlamaktadır. Üretim maliyetlerindeki bu aşırı artış, kapasite düşüşüne, vardiya azaltmalarına ve maalesef işten çıkarmalara yol açmaktadır. Eğer hükümetimiz acil müdahale etmezse, önümüzdeki aylarda binlerce nitelikli işçimiz işsiz kalma riskiyle karşı karşıyadır. Plastik ambalaj sektörü gıda güvenliğinden tıbbi malzemelere kadar stratejik bir rol oynamaktadır; istihdam kaybı sadece ekonomik değil, sosyal bir kriz demektir.
BURPAS olarak bu krizi “geçici” olarak görmüyoruz; aksine, yapısal bir kırılganlığın ortaya çıktığını düşünüyoruz. Türkiye’nin petrokimya ithalat bağımlılığını azaltmak için yerli üretim yatırımlarının hızlandırılması, ithal hammaddelerdeki ilave gümrük vergisi, anti-damping ve gözetim uygulamalarının derhal askıya alınması ve kamu ihalelerinin revize edilmesi şarttır.
Sektör durma noktasına gelmiştir. Hükümetimizi, TOBB’u, PLASFED’i ve ilgili bakanlıklarımızı acil toplantıya davet ediyoruz. Sektörümüzün ayakta kalması, Türkiye ekonomisinin ayakta kalması demektir.
BURPAS üyeleri olarak her zaman olduğu gibi üretmeye, istihdam yaratmaya ve ülke ekonomisine katkı sağlamaya devam edeceğiz. Ancak bu savaşın yarattığı yükü tek başımıza taşıyacak gücümüz kalmamıştır.
